___ EN
DEĞERLİ VARLIĞINIZ İMZANIZDIR
_____Merhaba, öncelikle Ramazan
ayının hepiniz hakkında hayırlara vesile olmasını temenni ediyorum.
_____Geçen yazımızda imza konusuna
devam edeceğimizi söylemiştik.
_____Hukuk sistemimizde imza çok
önemli sonuçlar doğuran bir işlemdir. Bunun sonucu olarak da
gerekli prosedürleri bilmeden ve de bir hukukçuya danışmadan
kullanılan imzalar telafisi mümkün olmayan ve istenmeyen hukuki
sonuçlar doğurabilmektedir. Bu yazımızda Türk Hukuk Sisteminde "imza" prosedürünün
önemi ve imzanın ne şekilde ve nelere dikkat ederek kullanılması
gerektiğiyle ilgili çeşitli bilgiler derlenmiş, ayrıca uygulamada
sık rastlanan bazı olaylardan da örnekler verilmiştir .
_____Pek az kişi maddi değeri en
yüksek varlığının imzası olduğunun farkındadır. Maddi durumunuz
ne olursa olsun en değerli varlığınız imzanızdır.
İmzanız ile telaffuz dahi edilemeyecek miktarlarda borç altına
girebilir, tüm malvarlığınızı birine bağışlayabilir, pek çok
suçu farkında olmadan işleyebilir ve daha pek çok hukuki işlemi
yapabilirsiniz. Bu nedenle imzanızı her şeyden iyi korumanız
ve çok dikkatli ve bilinçli kullanmanız en önemli hukuki güvencenizdir.
_____Hukukta
imza prosedürü ile ilgili olarak dikkat edilmesi gereken
noktalar şöyle sayılabilir:
_____İmzanız
kolay taklit edilemeyecek bir imza olmalıdır. Bu nedenle
paraf, basit işaretler, karalamalar, kısa imzalar kullanmaktan
kaçınmanız gerekir. En iyi imza, açık isim ve soyadınızın
tamamını kısaltmadan içeren el yazınızdır .
- İmza attığınız her belge hayati derecede önemlidir. Bir belgeyi konusu ne
olursa olsun okumadan imzalamak yapılabilecek en büyük hukuki hatadır. İmza
attığınız bir belgedeki dipnotlar dahil, tek tek her harfi, okuduğunuzdan emin
olmanız gerekir .
_____ İmza
attığınız bir belgede artık "karşıdaki kişiye güvenmek" diye
bir şey söz konusu değildir. Karşınızdaki kişi size güvenmeyerek
belge tanzim edip imza attırdığına göre siz de kendi
talepleriniz açısından aynı davranış içinde olmalı ve
onun yükümlülükleri için de ondan imza almalısınız.
- İmzanızla onaylanan yazılı bir belge hukuki mercilerde artık her türlü tartışma
ve polemiğe kapalıdır. Bu belgenin içeriğinin aslında farklı bir şekilde olduğu,
taraflarca daha sonra değiştirildiği, aslında değişik bazı hüküm ve sonuçlar
içerdiği gibi savunmaların hukuki değeri yoktur. Bu nedenle imzanızı içeren
bir belgenin tüm içeriğini tartışmasız şekilde kabul ettiğinizi ve daha sonra
bunun aksini tanıkla, vs. şekilde ispat etmenin mümkün olmayacağını aklınızda
tutmanız gerekir .
_____ İmzalanmış bir belge konusu
ne olursa olsun taraflar arasındaki tüm şartları, talepleri,
konuşmaları içermelidir. Bunların bir kısmı belgeye yazılır,
diğer kısmı yazılmazsa, yazılmayan kısmı hukuki değerini yitirecektir.
O nedenle imzaladığınız belge hangi konuyla ilgili olursa olsun,
sizin tüm talep, istek ve beklentilerinizi karşılamalıdır .
_____ İmzalanmış bir belgeye karşı
yapılacak tüm iddialar (Bu belgenin değiştiği, hukuki sonucunu
yitirdiği, fesh olunduğu vs.) yine ancak bir başka yazılı belge
ile ispatlanabilir. O nedenle imzaladığınız bir sözleşmede ileride
olabilecek tüm değişiklikler ile bu sözleşmenin taraflarca sona
erdirilmesi, yeni şartlar getirilmesi vs. durumlarda mutlaka
yeni bir belge düzenlenmelidir. [Uygulamadan Örnek: Genellikle
para borçlarında borç alınırken bono verilmekte ancak borç ödendiğinde
bono geri alınamamaktadır. Oysa kötü niyetli bir alacaklı her
zaman bu bonoyu kullanarak borcu ikinci gere tahsil edebilir.
]
_____Aynı
şekilde kendinizi bir başkasının imzası ile güvence altına
almanız gerektiğinde de dikkat etmeniz gereken noktalar
vardır. O nedenle bir hukuki belge düzenlerken, karşınızdakinden
imza almanız gerektiğinde şu noktalara mutlaka dikkat
ediniz:
_____Karşınızdaki
kişi imzasını mutlaka gözünüzün önünde atmalıdır. "Ben
bu belgeyi bir inceleyeyim, daha sonra imzalar getiririm" ya
da "Ben götürür imzalayacak kişiye imzalatıp getiririm" tarzındaki
yaklaşımları asla kabul etmeyin. Gözünüzün önünde atılmayan
bir imzanın gerçekten imzalaması gereken kişi tarafından
atılıp, atılmadığını asla bilemezsiniz ve o kişi tarafından
atılmamışsa hukuki güvenceniz tamamen sona erecektir
.
_____Bazı
kişiler -özellikle kendilerini zora sokacak bir belge
imzalamak zorunda kaldıklarında- ileride bu "imza
benim değil" diyebilmek için bazen gerçek imzalarını
kullanmamak, paraf atmak ya da değişik ufak karalamalar
yapmak yollarına gidebilmektedirler. Bunun için mağdur
olmamak açısından imza atacak kişiden belgenin altına
önce kendi el yazısı ile ismini yazmasını istemek, daha
sonra ise bunun altını imzalatmak oldukça güvenli bir
yol olacaktır .
_____ İmzalar
atılarak hukuki prosedür tamamlanmadan asla diğer işlemler
yapılmamalıdır. Örneğin uygulamada çok rastlanan şekliyle
kira kontrası kiracı ya da kefiller tarafından imzalanmadan
önce anahtar çeşitli sebeplerle (evi boyama, mal taşıma
vb.) kiracıya verilebilmektedir. Bu ve benzeri örnekler
son derece sakıncalı olup, imzalar tamamlanmadan hiçbir
diğer işlem yapılmamalıdır.
_____İmza
atacak kişi tanıdığınız bir kişi değilse nüfus cüzdanını
kontrol etmek gereklidir. Kendisinin A olduğu iddiası
ile gelen ve A adına imza atan bir kişinin gerçekten
iddia ettiği kişi olup olmadığını anlamak açısından güvenilir
bir kimliğini (nüfus cüzdanı, ehliyet, pasaport) kontrol
etmek zorunludur.
_____İmza
konusuna değinmemizin nedeni, özellikle bankaların
kredi işlemlerinde memur kefil istemeleri ve bir çok
memur arkadaşın iyi niyetle arkadaş yada dostlarına
yardımcı olmak için imza atarak kefil olmaları sonucunda,
uğradıkları mağduriyetlerle çok karşılaşmamızdır. Samimi
arkadaş olan kişiler, borcunu ödemeyip memur arkadaşın
gerçekte borcu olmamasına rağmen maaşına haciz konulmasına
sebep olmaktadır. Bu konuya bu sebeple dikkat çekmek
istedim.
Siz, siz olun ödeyemeyeceğiniz bir borcun altına imza atmayın.
Bir başka mevzuuyla buluşmak üzere. Şimdilik Hoşça kalın...
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------____Önceki
haftalardaki yazılarım:
____AVUKATLIK
KÜLTÜRÜMÜZ
|