__
HUKUKTA ZAMANAŞIMI KAVRAMI
Zamanaşımı (eski deyimle mürur-u zaman) ; bir hakkın yasada öngörülen belli bir süre içinde kullanılmaması yada talep ve dava edilmemesi sebebiyle, bu hakkın dava yoluyla elde edebilme olanağının zayıflaması yada yitirilmesi olarak tanımlanır.
Davacı yönünden yasada belirlenen süre içinde hakkın kullanılmaması ile hakkın kaybolması yolunu açmakta, davalı yönünden ise usulüne göre savunma olarak ileri sürmek şartıyla borcundan kurtarmaktadır.
Zamanaşımı başlı başına sonuç doğuran bir hukuk kurumu değildir. Ancak bir alacak hakkının istenmesini ortadan kaldıran bir savunma aracıdır. Bir alacağın varlığını değil sadece istenebilirliğini ortadan kaldıran bir müessesedir. Davalı taraf (yani borçlu) zamanaşımı savunmasına sığınmış ise, davacı yüzde yüz haklı olsa bile artık bu hakkını elde edemeyecektir.
Zamanaşımının konulmasının sebebi, toplumdaki bireylerin kendi aralarındaki anlaşmazlıkların ve çekişmelerin bir an önce sonuçlandırılmayıp uzun süre askıda kalması o toplumdaki barış ve huzuru bozar. Ayrıca hukuk güvenliği ve gerçeklerin ortaya çıkması da tehlikeye düşer. Gecikme durumunda, zaman içerisinde delillerin kaybolması yada zayıflaması sakıncalarını doğurur. Ayrıca tanıklar gördüklerinin ve bildiklerini unutabilirler yada bildiklerini saptırabilirler. Bu sebeplerle yargıda hak aramaya bir sınır konulması gereği ortaya çıkmıştır.
Ayrıca zaman aşımı başka yönlerden de gerekli bir kurumdur;
Davacı yönünden dava açmak için tüm şartlar oluşmuşsa, dava açmasına hakkını istemesine bir engel kalmamışsa bunun yıllarca bekletilmesi ve sonra dava edilmesi hakkın kötüye kullanılması sonucunu ortaya çıkarır.
Bu durum davalı yönünden yaptığı hatanın bedelini ne zaman ve nasıl ödeyeceğini bilemeden, tedirgin olarak yıllarca yaşamak bir işkenceye dönüşebilir.
Netice olarak zamanaşımı, toplum barışı için gerekli ve yargılamada kanıtların zaman içinde kaybolmadan sağlıklı bir biçimde değerlendirilebilmesi yönünden zorunlu sürelerdir.
18.12.2008
---------------------------------------------------------------------------------------------------------
____Önceki
haftalardaki yazılarım:
_ MAL BEYANINDA BULUNMAMAK
__EŞLER
ARASINDAKİ
MAL
REJİMİ
___YENİ
ANAYASA
____HUKUK
HERKESE LAZIM
___yYENİ
BİR
FETRET
DEVRİ
Mİ?
_____BİZE
DÜŞEN
_____ELEKTRONİK
TİCARETTE
TÜKETİCİNİN
KORUNMASI
____TRAFİK
KAZALARI
_____MECELLE
HAKKINDA
____İNSAN
HAKLARI MAHKEMESİ
____ADALETİN
TECELLİSİ
____EN
DEĞERLİ VARLIĞINIZ
____AVUKATLIK
KÜLTÜRÜMÜZ
|
